1. Hiện trạng ô nhiễm rác thải nhựa tại vùng biển ven bờ
Kết quả khảo sát tại 9 bãi biển thuộc Đà Nẵng, Khánh Hòa và Bà Rịa – Vũng Tàu cho thấy mật độ rác nhựa trung bình 2,3 kg/100m², trong đó túi nilon, ống hút và chai nhựa dùng một lần chiếm tỷ lệ cao nhất (khoảng 67%). Các bãi biển gần cửa sông hoặc khu dân cư có mật độ rác cao gấp 3-4 lần so với các khu vực xa bờ.

2. Ảnh hưởng đến sinh vật biển
Phân tích 150 mẫu sinh vật (cua, cá, ngao, mực) cho thấy 74% mẫu có chứa vi nhựa trong đường tiêu hóa. Trung bình mỗi cá thể chứa 5,2 mảnh vi nhựa, chủ yếu là sợi nhựa từ quần áo tổng hợp và mảnh nhựa vỡ từ bao bì. Các nghiên cứu giải phẫu ghi nhận tổn thương niêm mạc ruột, giảm khả năng hấp thụ dinh dưỡng ở những cá thể nhiễm vi nhựa nặng.

3. Nguyên nhân chính

• Hoạt động du lịch: ước tính mỗi du khách thải ra 3-5 túi nilon mỗi ngày tại các bãi biển.

• Đánh bắt thủy sản: lưới đánh cá bị bỏ lại hoặc thất lạc chiếm khoảng 18% tổng lượng rác nhựa.

• Hệ thống thoát nước kém: nhiều đô thị ven biển chưa có trạm bơm rác, rác nhựa trôi thẳng ra biển sau mỗi trận mưa lớn.

4. Giải pháp đề xuất

• Lắp đặt rào chắn rác tại các cửa sông lớn, kết hợp với lưới thu gom để ngăn nhựa trôi ra biển.

• Thu phí bao bì nhựa theo định lượng, áp dụng thí điểm tại Đà Nẵng từ năm 2026.

• Xây dựng mô hình tái chế lưới đánh cá cũ thành sản phẩm công nghiệp (ghế nhựa, ống nhựa cơ sở).

• Truyền thông cộng đồng qua chương trình "Bãi biển không rác", kết hợp với hoạt động dọn dẹp định kỳ hàng tháng.

5. Kết luận
Rác thải nhựa đang gây áp lực lớn lên hệ sinh thái biển ven bờ Việt Nam, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh vật và gián tiếp đến sức khỏe con người qua chuỗi thức ăn. Cần có lộ trình giảm thiểu nhựa dùng một lần và đầu tư đồng bộ hạ tầng thu gom, tái chế.